Tinh thần “Kính Chúa, yêu nước”, “Sống Phúc âm giữa lòng dân tộc để phục vụ hạnh phúc của đồng bào” đã trở thành động lực để đồng bào Công giáo tích cực tham gia các phong trào thi đua yêu nước. Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, việc tăng cường sự phối hợp giữa chính quyền, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức Công giáo có ý nghĩa quan trọng trong việc phát huy nguồn lực tôn giáo, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và đóng góp vào sự phát triển bền vững của đất nước.
Phối hợp hiệu quả để phát huy nguồn lực công giáo
Trong suốt tiến trình lịch sử đồng hành cùng dân tộc, đồng bào Công giáo Việt Nam luôn phát huy truyền thống tốt đẹp “Kính Chúa, yêu nước”, gắn đời sống đức tin với trách nhiệm công dân và nghĩa vụ đối với Tổ quốc. Đường hướng mục vụ “Sống Phúc âm giữa lòng dân tộc để phục vụ hạnh phúc của đồng bào” do Hội đồng Giám mục Việt Nam đề ra từ năm 1980 không chỉ trở thành phương châm hành động của người Công giáo Việt Nam mà còn là cơ sở quan trọng để củng cố mối quan hệ gắn bó giữa Giáo hội, đồng bào Công giáo với đất nước và dân tộc.
Trong giai đoạn 2020 – 2025, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước và sự phối hợp ngày càng chặt chẽ giữa chính quyền, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam với các tổ chức Công giáo, nhiều phong trào thi đua yêu nước đã được triển khai sâu rộng và đạt những kết quả tích cực. Các cuộc vận động như “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”, “Sống tốt đời – đẹp đạo”, “Ngày vì người nghèo”, bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu, chăm lo an sinh xã hội… đã thu hút sự tham gia tích cực của đông đảo chức sắc, chức việc, tu sĩ và giáo dân. Thông qua các phong trào này, tinh thần dấn thân phục vụ cộng đồng, lòng bác ái Kitô giáo và trách nhiệm công dân của đồng bào Công giáo tiếp tục được phát huy, góp phần quan trọng vào phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, giảm nghèo bền vững, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội ở nhiều địa phương.
Tuy nhiên, thực tiễn cũng cho thấy tại một số nơi, cơ chế phối hợp giữa chính quyền, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức Công giáo chưa thực sự đồng bộ; việc trao đổi thông tin, đối thoại và nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của đồng bào Công giáo còn thiếu tính thường xuyên; một số mô hình thi đua vẫn mang tính phong trào, chưa khai thác và phát huy đầy đủ tiềm năng, nguồn lực phong phú từ các giáo xứ, giáo họ, hội dòng và cộng đồng giáo dân.
Trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu phát huy tối đa mọi nguồn lực xã hội cho sự nghiệp phát triển nhanh và bền vững, việc tăng cường sự phối hợp giữa chính quyền, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức Công giáo không chỉ là yêu cầu khách quan mà còn là giải pháp có ý nghĩa chiến lược. Sự phối hợp hiệu quả sẽ tạo điều kiện để những giá trị tích cực của Công giáo như bác ái, liên đới, trách nhiệm xã hội và tinh thần phụng sự cộng đồng tiếp tục được lan tỏa, qua đó phát huy mạnh mẽ hơn nữa nguồn lực của đồng bào Công giáo trong công cuộc xây dựng quê hương, đất nước, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh trong giai đoạn hiện nay.
Sự cần thiết của cơ chế phối hợp ba bên
Trong bối cảnh đất nước đẩy mạnh phát triển kinh tế – xã hội, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc, việc tăng cường cơ chế phối hợp giữa chính quyền, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức Công giáo không chỉ là yêu cầu thực tiễn mà còn là điều kiện quan trọng để phát huy hiệu quả các nguồn lực xã hội phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Đối với chính quyền các cấp, sự phối hợp thể hiện tinh thần đồng hành, tôn trọng và tạo điều kiện thuận lợi để đồng bào Công giáo thực hiện quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo theo quy định của pháp luật; đồng thời phát huy vai trò, trách nhiệm công dân trong việc thực hiện chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Thông qua cơ chế phối hợp thường xuyên, chính quyền có điều kiện nắm bắt tâm tư, nguyện vọng chính đáng của đồng bào Công giáo, kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh từ cơ sở, tạo sự đồng thuận xã hội và huy động hiệu quả nguồn lực của các tổ chức, cá nhân Công giáo tham gia phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh tại địa phương.
Đối với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, sự phối hợp là cơ sở quan trọng để thực hiện tốt vai trò là liên minh chính trị, tổ chức đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân; đồng thời phát huy vai trò tập hợp, đoàn kết các giai tầng xã hội, các dân tộc, tôn giáo trong khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Thông qua hoạt động phối hợp, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam có điều kiện phát huy những giá trị đạo đức, văn hóa tốt đẹp của tôn giáo như lòng nhân ái, tinh thần tương thân tương ái, trách nhiệm xã hội và ý thức phục vụ cộng đồng; từ đó góp phần xây dựng môi trường xã hội lành mạnh, củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và Nhà nước.
Đối với các tổ chức Công giáo, đặc biệt là Ủy ban Đoàn kết Công giáo, các giáo xứ, giáo họ, hội dòng và các tổ chức bác ái xã hội, sự phối hợp với chính quyền và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam giúp phát huy tốt hơn vai trò cầu nối giữa Giáo hội, đồng bào Công giáo với hệ thống chính trị. Đây cũng là điều kiện thuận lợi để các tổ chức Công giáo tham gia sâu rộng hơn vào các hoạt động phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, bảo vệ môi trường, chăm lo an sinh xã hội, xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh và các phong trào thi đua yêu nước. Qua đó, những giá trị tốt đẹp của giáo lý Công giáo tiếp tục được hiện thực hóa trong đời sống xã hội, góp phần làm phong phú thêm các nguồn lực tinh thần phục vụ sự phát triển bền vững của đất nước.
Thực tiễn những năm qua cho thấy, ở đâu có sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ và thường xuyên giữa chính quyền, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức Công giáo thì ở đó các phong trào thi đua yêu nước được triển khai hiệu quả hơn, khối đại đoàn kết toàn dân tộc được củng cố vững chắc hơn, các nguồn lực xã hội được huy động tốt hơn và đời sống vật chất, tinh thần của người dân ngày càng được nâng cao. Điều đó khẳng định rằng cơ chế phối hợp ba bên không chỉ mang ý nghĩa quản lý nhà nước hay vận động quần chúng đơn thuần mà còn là giải pháp quan trọng để phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn xã hội, trong đó có nguồn lực to lớn từ cộng đồng Công giáo, phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Những giải pháp trọng tâm
Trước hết, cần đổi mới công tác tuyên truyền, vận động theo hướng gần gũi, thiết thực và phù hợp với đời sống tôn giáo của đồng bào Công giáo. Chính quyền cần thường xuyên gặp gỡ, trao đổi với các vị chức sắc, chức việc để tạo sự đồng thuận từ cơ sở; đồng thời tận dụng hiệu quả các nền tảng số và mạng xã hội trong tuyên truyền chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước.
Bên cạnh đó, cần xây dựng và hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa Ủy ban nhân dân, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và Ủy ban Đoàn kết Công giáo các cấp thông qua các chương trình phối hợp cụ thể, định kỳ tổ chức các cuộc gặp gỡ, đối thoại và trao đổi thông tin nhằm giải quyết kịp thời các vấn đề phát sinh tại cơ sở.
Các phong trào thi đua cần gắn chặt với lợi ích thiết thực của người dân như xây dựng “Gia đình Công giáo gương mẫu”, “Xứ đạo xanh – sạch – đẹp”, “Tuyến đường hoa kiểu mẫu”, bảo vệ môi trường, khám chữa bệnh miễn phí, hỗ trợ người nghèo, tạo việc làm và phát triển sinh kế bền vững cho đồng bào Công giáo.
Đặc biệt, cần phát huy vai trò của Ủy ban Đoàn kết Công giáo Việt Nam các cấp trong việc tập hợp, vận động đồng bào Công giáo thực hiện đường hướng “Kính Chúa, yêu nước”, thường xuyên nắm bắt tâm tư, nguyện vọng chính đáng của giáo dân và phản ánh đến các cơ quan có thẩm quyền để xem xét, giải quyết.
Một trong những giải pháp quan trọng là kịp thời biểu dương, khen thưởng các tập thể, cá nhân, chức sắc, chức việc tiêu biểu trong phong trào thi đua yêu nước; nhân rộng các mô hình hay, cách làm sáng tạo và những tấm gương “người tốt, việc tốt” trong đồng bào Công giáo nhằm tạo động lực thi đua sâu rộng trong cộng đồng
Một số kiến nghị
Đối với cấp ủy, chính quyền các cấp, cần tiếp tục quan tâm, tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động tôn giáo thuần túy và các hoạt động xã hội của các tổ chức Công giáo theo đúng quy định của pháp luật.
Đối với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, cần phát huy vai trò điều phối, thường xuyên tổ chức các cuộc giao ban, sơ kết, tổng kết nhằm đánh giá hiệu quả các mô hình phối hợp và nhân rộng những mô hình tiêu biểu trong vùng đồng bào Công giáo.
Kết luận
Tăng cường sự phối hợp giữa chính quyền, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức Công giáo không chỉ là yêu cầu trước mắt mà còn là chiến lược lâu dài nhằm phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Với tinh thần “Kính Chúa, yêu nước”, đồng hành cùng dân tộc và phục vụ công ích, đồng bào Công giáo sẽ tiếp tục đóng góp tích cực vào sự nghiệp phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh; góp phần xây dựng quê hương, đất nước ngày càng giàu đẹp, văn minh và phát triển bền vững trong thời kỳ mới.
Linh mục Laurent Nguyễn Thanh Dũng
Phó Chủ tịch Ủy ban Đoàn kết Công giáo Việt Nam tỉnh Vĩnh Long
(Theo Đặc san Tôn giáo và Tín ngưỡng số 2/2026)
